Neidio i: Cynnwys y tudalen Neidio i: Dewislen yr adran

Dod â neges gan Gaerhifryn

Fel dywedodd Pennant: “I now return to the subjects that occasioned this digression; and to give some account…” ... o'r diweddaraf am y project.

Rwyf wedi bod yn digideiddio'r lluniau o gyfrol gyntaf "Tours in Wales" gan Pennant, ar ôl gorffen catalogio'r delweddau sydd gennym eisoes.

Mae darllen y llyfr yn fanwl i weld cyd-destun y delweddau yn daith hynod o ddiddorol trwy'r cyfnod diwydiannol cynnar, gyda straeon am ddargyfeirio afonydd a gweithiau plwm, a gwaith "diweddar" i ailadeiladu eglwysi a darganfyddiadau Rhufeinig. Mae hefyd yn cynnwys straeon hanesyddol o ddiddordeb yn lleol. Un o'r delweddau oedd fwyaf heriol a diddorol i mi oedd y copïau yn y llyfr delweddau o lawysgrif oleuedig gynharach o Richard II wedi ei wisgo fel mynach yn ystod y trafferthion gyda'r Iarll Caerhirfryn.

Mae'r gwreiddiol yn y Llyfrgell Brydeinig (Harley 1319, f. 37v, Richard II and the Duke of Northumberland) Pennant’s Tours in Wales: Harley 1319, f. 37v, Richard II and the Duke of NorthumberlandPennant’s Tours in Wales: Harley 1319, f. 37v, Richard II and the Duke of Northumberland

Mae'r ddelwedd yn dangos Richard II a Dug Northumberland, yn dod â neges gan Gaerhifryn.

Mae Pennant yn adrodd y stori hon dros nifer o dudalennau yn ei lyfr, oherwydd ei chysylltiad â Chastell y Fflint. Ym 1399, cafodd Richard II o Loegr ei garcharu gan Henry Bolingbroke yn y Fflint. Mae Pennant yn dyfynnu disgrifiad Syr John Bouchier o gyfarfod rhwng y Brenin Richard a Iarll Caerhirfryn, yn y castell, pan fradychodd filgi ffyddlon y brenin, Mathe, ei feistr trwy lyfu llaw ei elyn mawr, Iarll Caerhirfryn. (Yn ddiweddarach Harri IV) Dangosodd yr arwydd o frad bod y ci'n ffyddlon i'r goron, ac nid i'r dyn ei hun.

Roedd dod o hyf i ffynhonnell y ddelwedd yn heriol oherwydd nad Pennant wedi gwneud unrhyw gyfeiriad at ei tharddiad. O ddarllen y cofnod blaenorol cyn iddo ddechrau adrodd y stori, credais yn wreiddiol bod y delweddau wedi dod o dapestrïau yn y castell. Ond ar ôl chwilio'n ofer am dapestrïau o gastell y Fflint oedd yn cyd-fynd â'r delweddau edrychais ymhellach, a defnyddio'r termau Richard II a Chastell y Fflint i chwilio, a dod ar draws y llun o'r Llyfrgell Brydeinig. O fynd yn ôl at y gwreiddiol, gwelais fod yr holl ddelweddau a ddefnyddiodd Pennant yn ei stori wedi dod o'r un llawysgrif. Buddugoliaeth!

Rwy'n edrych ymlaen at orffen y gwaith o ddigideiddio'r gyfrol gyntaf a gweld pa ryfeddodau newydd fydd yn dod nesaf.

Daisy W.

Dyddiad cyhoeddi: 7 Awst 2017

Site footer